Ο Νετανιάχου μένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός με 53 έδρες και την αντιπολίτευση σε αδιέξοδο

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δείχνει ικανός να μείνει και αυτή τη φορά στην κορυφή της πολιτικής σκηνής του Ισραήλ, στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού. Ο δεξιός του συνασπισμός έχασε την απόλυτη πλειοψηφία στην Κνέσετ. Η απρόσμενη, όμως, ισχυρή συσπείρωση των Εβραίων ψηφοφόρων γύρω του δεν αφήνει στους πολιτικούς αντιπάλους του καμία ρεαλιστική προοπτική να τον βγάλουν από την εξουσία.

Η καταμέτρηση των ψήφων έχει φτάσει το 86%. Σύμφωνα με τις προβολές των τριών μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων του Ισραήλ, το μπλοκ του Νετανιάχου, στο οποίο μετέχουν η Δεξιά, η Ακροδεξιά και τα υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα, εξασφαλίζει 53 έδρες στο κοινοβούλιο των 120. Η επίδοση το τοποθετεί καθαρά μπροστά από τη συμμαχία της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, που μένει στις 48 έδρες.

Η αντιπολίτευση σε αριθμητικό αδιέξοδο

Την ίδια ώρα, τα κόμματα που εκπροσωπούν τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ σημείωσαν ιστορικό υψηλό, με 19 έδρες. Ο δρόμος του Άιζενκοτ προς την πρωθυπουργία γίνεται έτσι εξαιρετικά στενός, έως και αδιάβατος. Αν δεν στηριχθεί στα αραβικά κόμματα, ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης δεν συγκεντρώνει τους αριθμούς που χρειάζονται για σχηματισμό κυβέρνησης. Η πλειονότητα των Εβραίων πολιτικών ηγετών, ωστόσο, απορρίπτει κατά παράδοση κάθε ενδεχόμενο επίσημης συνεργασίας με τις αραβικές δυνάμεις.

Η καταμέτρηση συνεχίζεται. Όσα έχουν καταγραφεί ως τώρα διαψεύδουν τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις, οι οποίες προέβλεπαν αμφίρροπη μάχη και έδιναν προβάδισμα στον πολυσυλλεκτικό συνασπισμό των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου.

Για όσο διαρκούν οι συνομιλίες σχηματισμού κυβέρνησης, και ενδεχομένως έως νέες εκλογές μέσα στο ερχόμενο έτος, ο Νετανιάχου θα μείνει στο πρωθυπουργικό γραφείο. Μια υπηρεσιακή κυβέρνηση υπόκειται σε θεσμικούς περιορισμούς. Νομικοί και πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν παρ' όλα αυτά ότι διατηρεί πλήρως τις κρίσιμες εξουσίες, ιδίως στη διαχείριση της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν. Ο Γκάι Λούρι, ερευνητής στο Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ, αναφέρει ότι μια υπηρεσιακή κυβέρνηση διαθέτει τυπικά τις ίδιες εξουσίες με μια κανονική. Φέρει ταυτόχρονα «καθήκον αυτοσυγκράτησης» και έχει περιορισμένη διακριτική ευχέρεια σε συγκεκριμένα ζητήματα.

Πολεμικός λόγος και συμμαχίες εκτός συνόρων

Στις 3 τα ξημερώματα, απευθυνόμενος στα στελέχη του Λικούντ, ο Νετανιάχου κάλεσε σε συγκρότηση «μιας ισχυρής, δεξιάς εθνικής κυβέρνησης». Προέβαλε τις στρατιωτικές επιτυχίες της χώρας. Στο κέντρο της ομιλίας του έβαλε το ενδεχόμενο νέων κοινών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, σε συντονισμό με τον σύμμαχό του, τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Υποστήριξε ότι οι δύο χώρες βρίσκονται μπροστά σε μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» να εξαλείψουν την ιρανική απειλή «μια για πάντα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παροτρύνει, στην προεκλογική περίοδο, τους Ισραηλινούς να στηρίξουν τον Νετανιάχου, ώστε οι δύο ηγέτες να «τελειώσουν τη δουλειά» στο Ιράν. Μετά το αποτέλεσμα δήλωσε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τα πήγε «πολύ καλά» και απέδωσε το αποτέλεσμα και στη δική του στήριξη, λέγοντας ότι τον «βοήθησε πολύ».

Η εκλογική εξέλιξη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην ευρύτερη περιοχή. Στην Τεχεράνη, γιγαντοαφίσες με τη μορφή του δολοφονημένου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ θύμιζαν τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του Φεβρουαρίου, εκείνα που πυροδότησαν τον πόλεμο. Δίπλα δέσποζε η εικόνα του σκοτωμένου ηγέτη της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα. «Βλέπω ειλικρινά την πιθανότητα επίθεσης», είπε ο 50χρονος Ιρανός πολίτης Αμπντολάχ Καρίμι, εκφράζοντας ανησυχία για κλιμάκωση. Παρόμοια απογοήτευση επικρατεί και στην Αίγυπτο, όπου πολίτες έβλεπαν να εξανεμίζονται οι ελπίδες για απομάκρυνση της ισραηλινής ηγεσίας από τη σκληρή δεξιά ατζέντα.

Πολιτική κόντρα και αβεβαιότητα στην οικονομία

Στο εσωτερικό του Ισραήλ, ο Γκάντι Άιζενκοτ αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Εξαπέλυσε όμως προειδοποίηση για τον κίνδυνο εργαλειοποίησης των θεμάτων ασφαλείας. «Καλώ τους επικεφαλής των σωμάτων ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης: Ο Νετανιάχου είναι ένας υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς λαϊκή εντολή ή την εμπιστοσύνη του λαού. Σταθείτε σταθεροί απέναντι σε κάθε προσπάθεια αμφισβήτησής σας», δήλωσε.

Η προοπτική παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας υπό κυβέρνηση μειοψηφίας φάνηκε αμέσως στις αγορές. Το σέκελ, το νόμισμα του Ισραήλ, έχασε 1,6% έναντι του δολαρίου. Στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ οι βασικοί δείκτες υποχώρησαν πάνω από 3%.

Δομική στροφή της ισραηλινής κοινωνίας

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν πόσο βαθιά έχει στραφεί προς τα δεξιά το εβραϊκό εκλογικό σώμα στα χρόνια που κυριαρχεί ο Νετανιάχου. Η Κεντροαριστερά είχε καθοριστικό ρόλο στις πρώτες δεκαετίες της ιστορίας του Ισραήλ. Σήμερα έχει συρρικνωθεί σε πολιτική μειοψηφία. Σχεδόν όλα τα εβραϊκά κόμματα ευθυγραμμίζονται πλέον με τη θέση του Νετανιάχου ενάντια στη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους. Αυτή η λύση αποτελούσε τη βάση των διεθνών ειρηνευτικών πρωτοβουλιών από τη δεκαετία του 1990.

Ήταν η πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, όταν έχασαν τη ζωή τους 1.200 άνθρωποι και 251 οδηγήθηκαν όμηροι στη Γάζα. Οι επιθέσεις άνοιξαν μέτωπο πολέμου σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα έχουν στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 74.000 Παλαιστίνιους, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της περιοχής, και έχουν οδηγήσει το Ισραήλ σε αυξανόμενη διεθνή απομόνωση. Παράλληλα, ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου, καθώς και εγχώριες διώξεις για διαφθορά.

Παρά την πολωτική ατμόσφαιρα, η συμμετοχή ανήλθε στο 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό της τελευταίας εικοσαετίας. Ιδιαίτερα μαζική ήταν η προσέλευση των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, ως αντίδραση στη ρητορική και τις πολιτικές της κυβέρνησης. «Αρνούμαστε την κατοχή και τον ρατσισμό, και θα παραμείνουμε εδώ», δήλωσε ο υποψήφιος της Κοινής Λίστας Φατέν Γκατάς, δίνοντας το στίγμα της συσπείρωσης. Η αντιπολίτευση, όμως, αδυνατεί να συγκροτήσει πλειοψηφία χωρίς αυτούς. Έτσι επανέρχονται στο προσκήνιο τα ανυπέρβλητα στεγανά που χωρίζουν την ισραηλινή πολιτική σκηνή.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow